Inchecken en uitchecken op de werf vanaf 1 april 2027: de checklist voor aannemers
Vanaf 1 april 2027 registreert iedereen op een werf van 500.000 euro of meer zelf zijn aankomst en vertrek. Welke werven, wie, welke gsm, wat te doen.
Op deze pagina
Vanaf 1 april 2027 registreert iedereen die werkt op een werf waar de werken samen 500.000 euro of meer exclusief btw bedragen, een IN bij aankomst en een OUT bij vertrek, zelf, op de werf en op dat moment. De werkgever of het kantoor kan de ploeg niet langer vooraf registreren, en het huidige Checkinatwork, met één registratie per dag, is vanaf die datum niet meer beschikbaar voor dit soort werken. De regel komt uit de programmawet van 30 mei 2026 en de dienst heet Check in and out at work (CIaO).
Laatst nagekeken op 8 november 2026. Dit is algemene informatie die juridisch advies niet vervangt; uw sociaal secretariaat of uw boekhouder kan bevestigen hoe het voor uw eigen werven uitvalt.
Wat er op 1 april 2027 verandert
De RSZ kondigde de datum aan in een bericht van 30 juli 2026: de verplichte aanwezigheidsregistratie IN en OUT wordt uitgebreid naar werken in onroerende staat, met uitzondering van schoonmaak, en naar de levering van stortklaar beton, op plaatsen waar het totale bedrag van de werken exclusief btw 500.000 euro of meer bedraagt. De rechtsgrond is de programmawet van 30 mei 2026, titel 6, hoofdstuk 1, artikelen 124 tot 131, die de startdatum aan een koninklijk besluit overlaat, uiterlijk 1 januari 2027. Het koninklijk besluit van 16 september 2026, verschenen in het Belgisch Staatsblad van 25 september 2026, noemt 1 januari 2027, maar de RSZ heeft aangekondigd dat de verplichting pas vanaf 1 april 2027 geldt, om ondernemingen tijd te geven, en dat Checkinatwork tot dan beschikbaar blijft voor deze werken. Dit artikel volgt de datum van de RSZ.
| Checkinatwork, tot 31 maart 2027 | Check in and out at work, vanaf 1 april 2027 | |
|---|---|---|
| Wat wordt geregistreerd | Aanwezigheid, één keer per dag | Een IN bij elke aankomst en een OUT bij elk vertrek |
| Wanneer | Voordat de persoon aan het werk gaat | Onmiddellijk en ter plaatse |
| Wie mag het doen | De werkgever of aannemer, of de werknemer zelf | Alleen wie het werk uitvoert |
| Vooraf | Mogelijk | Niet mogelijk |
| Pauzes | Niet geregistreerd | In de bouw niet geregistreerd |
De twee kolommen komen van de pagina's van de RSZ over Checkinatwork en over Check in and out at work. Aanwezigheidsregistratie op grote werven bestaat al sinds 1 april 2014, eerst vanaf 800.000 euro en voor werken die na 29 februari 2016 zijn gestart vanaf 500.000 euro (RSZ, werken in onroerende staat). Wat verandert, is wie op de knop drukt en wanneer.
Welke werven eronder vallen
Een werf valt onder de regel zodra het totale bedrag van de werken 500.000 euro of meer exclusief btw bedraagt, en de RSZ telt daarvoor de hoofdcontracten op die op dezelfde aangifte van werken staan, ongeacht de grootte van uw eigen contract (FAQ van de RSZ over CIaO, vraag 6). De verplichting begint zodra dat bedrag bereikt is, bij de start of tijdens de werken, en eindigt bij de voorlopige oplevering, waarvoor het proces-verbaal het bewijs is; werken in het kader van de waarborg na de definitieve oplevering vallen er niet meer onder (RSZ, werken in onroerende staat). Omdat de registratie aan de aangifte van werken hangt, kan een werf zonder nummer van aangifte niet geregistreerd worden.
Twee werven maken de rekensom duidelijk. Een algemene aannemer in Hasselt bouwt zes appartementen; op de aangifte van werken staan drie hoofdcontracten, 340.000 euro voor de ruwbouw, 120.000 euro voor het dak en 140.000 euro voor de technieken, samen 600.000 euro. Die werf valt er vanaf de eerste dag onder, voor iedereen die er werkt, ook de zelfstandige stukadoor die voor de dakwerker werkt en de veiligheidscoördinator die één keer per week langskomt. Het eigen contract van 120.000 euro van de dakwerker speelt geen rol, want de som op de aangifte beslist. Een renovatiebedrijf in Mechelen renoveert dan weer een woning voor 300.000 euro met twee onderaannemers en zonder ander hoofdcontract op de aangifte. Het dient wel een aangifte van werken in, maar de werf blijft onder 500.000 euro en niemand moet inchecken. Brengt een meerwerk het totaal later op 510.000 euro, dan begint de registratie op het moment dat het bedrag bereikt is.
Wie moet inchecken en uitchecken
Elke natuurlijke persoon die op de werf werkt, registreert zichzelf. De RSZ noemt werknemers, uitzendkrachten, jobstudenten en stagiairs, maar ook zelfstandigen en hun helpers, ook een zelfstandige onderaannemer die alleen werkt, en de bouwdirectie, zoals de architect of het studiebureau dat toezicht houdt op de uitvoering (RSZ, werken in onroerende staat). De wet voegt daar de veiligheidscoördinator aan toe en beschouwt de aannemer die de aangifte van werken indient als de bouwdirectie belast met de uitvoering (Welzijnswet, artikel 31bis).
Elke registratie bevat de identiteit van de persoon, het ondernemingsnummer van de werkgever of van de zelfstandige, het uur van elke aankomst en elk vertrek en het nummer van de aangifte van werken (Welzijnswet, artikel 31ter; de memorie van toelichting, Kamerstuk 56 1378/001, zegt hetzelfde). Het uur dat telt, is het moment waarop de RSZ de gegevens in zijn databank opneemt, met het tijdstempel dat hij bij ontvangst toekent, en vooraf registreren mag niet (koninklijk besluit van 16 september 2026, artikelen 4 en 5).
Waarom het kantoor de ploeg niet meer kan registreren
Vandaag kan een planner vanop kantoor de hele ploeg voor morgen registreren. Dat stopt, omdat de wetgever wil dat de registratie toont wie op welk uur echt op de werf is. De memorie van toelichting (56 1378/001, blz. 91 tot 94) zegt het zo: “De registratie kan niet langer vooraf door de werkgever worden gedaan in de plaats van de werknemer.” De werknemer is zelf verantwoordelijk voor de registratie van zijn aanwezigheid. Dezelfde tekst beschermt de werkgever die zijn deel heeft gedaan: “Als de werkgever aan zijn verplichtingen heeft voldaan, is hij niet verantwoordelijk voor vergetelheden, fouten, of weigering van de werknemer om zich te registreren.” De verantwoordelijkheid ligt dus zowel bij de aannemer die iemand aan het werk zet als bij de persoon die het werk uitvoert, zoals de pagina van de RSZ het samenvat.
Hebben uw arbeiders een smartphone nodig
De wet verplicht u niet om smartphones uit te delen. De memorie van toelichting is daar letterlijk over: “Het is niet voorzien dat de werkgever zijn werknemers een smartphone moet verstrekken.” Het systeem is technologieneutraal, zodat een badge of een QR-code kan volstaan zolang de registratie bij de RSZ aankomt. Wat u wel moet doen, is registratie mogelijk maken voor iedereen die u aan het werk zet.
Een FAQ voor de bouw heeft de RSZ nog niet gepubliceerd, maar zijn FAQ voor de schoonmaaksector, waar CIaO sinds 2024 geldt, toont hoe hij hetzelfde principe leest. De aannemer kiest het registratiemiddel, gebruik van de eigen smartphone wordt best vastgelegd in het arbeidsreglement of de arbeidsovereenkomst, en gaat een werknemer niet akkoord met het gebruik van zijn eigen toestel, dan moet de werkgever een ander middel voorzien, bijvoorbeeld een gsm van de firma (vragen 20 en 55). In de schoonmaak geeft een cao 7 euro aan wie zijn eigen smartphone gebruikt. Voor de bouw (paritair comité 124) vond ik op 8 november 2026 geen vergelijkbare vergoeding, dus dat is een open punt om aan uw sociaal secretariaat voor te leggen.
Geen bereik, een lege batterij of een dienst die uitvalt
De FAQ voor de schoonmaak (vragen 57 tot 59) beschouwt storingen waar niemand vat op heeft, zoals een uitval van de internetprovider of van de stroom, een storing van itsme of van de eigen dienst van de RSZ, als overmacht. Het bewijs van de storing bijhouden is in uw eigen belang, al hoeft u het niet naar de RSZ te sturen. Een systeem van een softwarebedrijf dat niet werkt, is een ander verhaal: de aannemer blijft verantwoordelijk voor de goede werking van het registratiesysteem, ook als een leverancier het bouwde (vraag 56). Een vergeten gsm of een lege batterij is evenmin overmacht: volgens de procedures bij technisch defect, nalatigheid en vergissing van de RSZ kan er dan geen registratie gebeuren en riskeert de persoon een sanctie bij een controle. Een registratie met een fout, zoals een verkeerd aangiftenummer, meldt u binnen 30 dagen aan de RSZ via zijn webformulier.
Voor software die via de webdienst van de RSZ (REST) verbindt, voegt de technische handleiding van de RSZ een regel toe die de dagelijkse praktijk bepaalt. Een registratie die meer dan tien minuten na het indrukken bij de RSZ aankomt, wordt geweigerd, en de verzender kan een registratie niet annuleren, alleen de RSZ vragen om ze te corrigeren. Die regel komt uit de documentatie voor ontwikkelaars en niet uit de wet, maar hij past bij de regel over het tijdstempel in het koninklijk besluit. Hij verklaart waarom een druk op de knop om 7.02 uur in een kelder zonder bereik, die pas om 7.40 uur vertrekt, niet meetelt.
Buitenlandse en gedetacheerde werknemers
Voor een Roemeense SRL die vijf arbeiders naar een werf in Antwerpen detacheert, komen er drie dingen vóór de eerste IN. De werkgever doet een melding in Limosa voordat het werk begint en geeft elke werknemer het bewijs L1. De Belgische opdrachtgever of aannemer die met hen werkt, vraagt dat bewijs best op, want wie een ontbrekend bewijs L1 niet meldt, kan zelf vervolgd worden. Ook zelfstandigen in de bouw moeten een melding doen, en de vrijstelling voor korte montagewerken geldt niet in de bouw. Daarna heeft elke werknemer een identificatienummer nodig dat CIaO aanvaardt: de FAQ van de RSZ (vraag 19) noemt het INSZ of een BIS-nummer, met de werkgever geïdentificeerd via zijn Belgisch ondernemingsnummer of, voor een buitenlandse onderneming, zijn eigen identificatienummer. Het huidige Checkinatwork aanvaardt het L1-nummer of een scan van de QR-code op het document van Limosa, maar of CIaO een nummer van Limosa zonder BIS-nummer zal aanvaarden, lag op 8 november 2026 nog niet vast. Vraag de BIS-nummers dus nu al aan.
Het derde punt is praktisch, en de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk bracht het zelf aan in zijn advies nr. 281 van 2 juni 2026: “het moeilijk is voor buitenlandse werkkrachten om zich op de bouwplaats te registeren wanneer er geen registratieapparaat ter plaatse is”, omdat het voor hen “op dit ogenblik technisch niet mogelijk” zou zijn om de mobiele applicatie te gebruiken. Een arbeider zonder Belgische eID of itsme heeft dus een middel nodig dat niet van Belgische identiteitsapps afhangt, zoals een systeem dat via de eigen verbinding van de werkgever met de RSZ verstuurt, terwijl de arbeider zelf blijft drukken. Op zijn Engelse pagina verwijst de FOD Werkgelegenheid voor Checkinatwork naar informatie in het Nederlands, Frans en Duits, maar niet in het Roemeens, en een instructie van één pagina in het Roemeens voor uw eigen ploeg is dan ook geen verloren tijd.
Wie aansprakelijk is, en wat nog onduidelijk is
De aansprakelijkheid loopt door de hele keten. Het registratiesysteem wordt van de bouwdirectie aan elke aannemer en onderaannemer doorgegeven, en elk van hen is mee verantwoordelijk voor de levering, de installatie en de goede werking van het registratietoestel op de werf (Welzijnswet, artikel 31quater). Elke aannemer en onderaannemer moet er ook voor zorgen dat de registraties correct en onmiddellijk worden doorgegeven, maatregelen nemen zodat zijn eigen onderaannemers registreren, en maatregelen nemen zodat iedereen die voor zijn rekening de werf betreedt, zich bij aankomst en vertrek kan registreren (artikel 31quinquies). De werkgever stelt het registratiemiddel ter beschikking, en als dat middel de onlinetoepassing van de RSZ is, heeft elke persoon een eigen middel nodig (artikel 31sexies).
Volgens de memorie van toelichting blijven de sancties “onveranderd” (56 1378/001, blz. 92 en 93), en het Sociaal Strafwetboek legt ze vast. Een bouwdirectie, aannemer of onderaannemer die deze plichten niet nakomt, pleegt een inbreuk van niveau 3, en van niveau 4 als de inbreuk schade aan de gezondheid of een arbeidsongeval veroorzaakte (artikel 132). Sinds 1 september 2026 betekent niveau 3 onder meer een strafrechtelijke geldboete van 1.600 tot 16.000 euro of een administratieve geldboete van 800 tot 8.000 euro, en niveau 4 een strafrechtelijke geldboete van 4.800 tot 56.000 euro of een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar, of een administratieve geldboete van 2.400 tot 28.000 euro (artikel 101). De boete wordt vermenigvuldigd met het aantal betrokken personen, tot honderd keer het maximum (artikel 103), en de opdeciemen van artikel 102 komen er nog bij. Wie zijn eigen aankomsten en vertrekken niet registreert, pleegt een inbreuk van niveau 1 (artikel 132/1), wat neerkomt op een administratieve geldboete van 80 tot 800 euro.
Op die datum lag nog één punt open: het koninklijk besluit noemt 1 januari 2027 en de RSZ 1 april 2027, en ik vond geen tekst die zegt hoe de drie maanden daartussen behandeld worden, dus vraag uw sociaal secretariaat hoe het daarmee omgaat. De RSZ meldt dat er meer informatie volgt op zijn portaal, dus het loont om de pagina over CIaO in februari 2027 opnieuw te bekijken.
De checklist
Dit is één lijst, in de volgorde waarin ik ze zou afwerken, met het moment waarop elke stap thuishoort.
- Maak vóór het einde van 2026 een lijst van uw werven waarvan de aangifte van werken samen 500.000 euro of meer exclusief btw bedraagt en die na 1 april 2027 nog lopen, met alle hoofdcontracten op dezelfde aangifte meegeteld.
- Kijk na of elk van die werven een correcte aangifte van werken heeft, want elke IN en OUT verwijst naar dat nummer.
- Zorg dat uw onderneming een hoofdtoegangsbeheerder heeft op het portaal van de sociale zekerheid, die met eID of itsme kan aanmelden en de toegangen kan aanmaken die uw hulpmiddelen nodig hebben.
- Verzamel het INSZ of het BIS-nummer van iedereen die op die werven zal werken, en controleer voor gedetacheerde werknemers het bewijs L1 en vraag ontbrekende BIS-nummers aan.
- Beslis per persoon hoe hij zich registreert (eigen gsm met een schriftelijke afspraak, gsm van de firma, of een badge of terminal die naar de RSZ verstuurt), en voorzie een toestel van de firma voor wie zijn eigen toestel weigert.
- Vraag uw onderaannemers schriftelijk hoe hun mensen zich zullen registreren, want u deelt de verantwoordelijkheid voor het registratiesysteem op uw werf.
- Gebruikt u software, stel de verbinding dan in januari in en test ze op de simulatieomgeving van de RSZ, nooit op productie met verzonnen uren.
- Breng uw werknemers in februari schriftelijk op de hoogte dat ze zelf en ter plaatse een IN registreren bij aankomst en een OUT bij vertrek, en pas het arbeidsreglement aan voor het gebruik van de gsm.
- Oefen in maart een dag zonder bereik met één ploeg en spreek af wie het bewijs bijhoudt en wie de RSZ om correcties vraagt.
- Laat vanaf 1 april 2027 de werfleider elke dag nakijken wie er is, wie ontbreekt en wat de RSZ opmerkte, en vraag correcties binnen 30 dagen aan.
Wat u nu kunt doen
Haalt geen enkele van uw werven 500.000 euro op de aangifte van werken, dan verandert er in april niets voor u, behalve dat u elk nieuw contract nakijkt wanneer het binnenkomt. Deze week kosten twee dingen niets: open uw aangiften van werken en tel per werf de hoofdcontracten op, en vraag uw sociaal secretariaat of er in de bouw een vergoeding voor het gebruik van de eigen gsm komt. Werken er gedetacheerde mensen in uw ploeg, start dan nu de aanvragen voor BIS-nummers, want die duren langer dan het installeren van een app. Hoe het er dagelijks uitziet, wat een arbeider echt doet op zijn gsm, leest u in wat de ploeg echt doet op de gsm.
In Beloplan checkt elke arbeider zelf in en uit vanuit de app op zijn gsm, op de werf, en de registratie gaat naar de dienst Check in and out at work van de RSZ. De koppeling is sinds 5 november 2026 in productie beschikbaar. Elke onderneming begint op de simulatie van de RSZ en stuurt pas echte registraties nadat haar beheerder in de instellingen een productiesleutel heeft aangemaakt, zodat u ruim vóór 1 april 2027 met uw eigen ploeg kunt testen. Elke arbeider kan zijn rijksregisternummer of BIS-nummer zelf in de app invullen, Beloplan weigert een check-in zonder zo'n nummer, en het kantoor ziet wie het nog niet heeft ingevuld en kan die mensen een herinnering sturen. De herinnering vraagt alleen; ze checkt niemand in.
De andere regels van dezelfde jaren vindt u in Peppol voor aannemers en, voor de inhoudingsplicht wanneer u een onderaannemer op dezelfde aangifte van werken betaalt, in btw op bouwwerken.
Bronnen
Allemaal nagekeken op 8 november 2026.
- RSZ, Check in and out at work (berichten van 30 juli en 23 oktober 2026), Checkinatwork, werken in onroerende staat en procedures bij technisch defect, nalatigheid en vergissing.
- RSZ, FAQ over Check in and out at work, schoonmaaksector, versie van 15 oktober 2025, naar analogie gebruikt.
- Programmawet van 30 mei 2026, titel 6, hoofdstuk 1, artikelen 124 tot 131, en koninklijk besluit van 16 september 2026, Belgisch Staatsblad van 25 september 2026.
- Welzijnswet van 4 augustus 1996, artikelen 31bis tot 31septies, en Sociaal Strafwetboek, artikelen 101 tot 103, 132 en 132/1, geconsolideerde versies op Justel.
- Kamer van volksvertegenwoordigers, ontwerp van programmawet, Kamerstuk 56 1378/001, 23 februari 2026, memorie van toelichting.
- Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk, advies nr. 281, 2 juni 2026.
- Limosa en FOD Werkgelegenheid, formaliteiten bij bouwwerken.
Was dit nuttig?