Van Excel naar software

Is een werfapp moeilijk te leren? Wat de ploeg echt doet op de gsm

Wat een arbeider op een Belgische werf aantikt van de eerste avond tot vrijdag, wat de app over hem bijhoudt en wat er gebeurt in een kelder zonder bereik.

Op deze pagina

Voor de meeste ploegen is een goed gemaakte werfapp niet moeilijk te leren, omdat een arbeider op een gewone dag maar een paar handelingen nodig heeft: de dag beginnen en beëindigen, de foto nemen die toont dat het werk af is, en af en toe materiaal of een kasticket scannen. Het moeilijke deel zijn zelden de schermen, wel de vraag die elke arbeider als eerste stelt, namelijk of de baas hem kan volgen, en daarna de taal en de kelder zonder bereik. Het helpt ook om te weten dat de nieuwe regel voor het inchecken en uitchecken op werven vanaf 1 april 2027 een werkgever niet verplicht om smartphones uit te delen (memorie van toelichting bij de programmawet, Kamerdocument 56 1378/001, blz. 93).

Hieronder overloop ik de eerste dag van een arbeider, tik per tik, en daarna de taal, de privacy en het ontbrekende bereik, voor de zaakvoerder of de bediende die de ploeg zal moeten overtuigen.

Wat een arbeider echt moet leren

Wat een arbeider op de werf leert, zijn een paar gebaren, en hoe minder het er zijn, hoe sneller de ploeg ze overneemt: één tik ’s morgens, twee ’s avonds en een foto wanneer een taak klaar is. Uren corrigeren of verlof aanvragen gebeurt hooguit één keer per week, en niemand hoeft dat op de eerste dag te kennen.

Dat is belangrijk, omdat digitale vaardigheden op een Belgische werf meer uiteenlopen dan veel mensen op kantoor denken. Volgens Statbel had 59 % van de Belgen tussen 16 en 74 jaar in 2023 minstens basale digitale vaardigheden, en de cijfers van 2021 gaven 26 % bij laagopgeleiden tegenover 77 % bij hoogopgeleiden, zoals Forum for the Future ze samenvatte. Die index combineert vijf domeinen, dus een arbeider die er laag op scoort, gebruikt misschien elke dag WhatsApp, maar hij vertelt u wel dat een app voor de ploeg niet mag steunen op typen, menu’s of instellingen, want net die vaardigheden ontbreken.

De eerste dag, tik per tik

De rondgang hieronder volgt de app van Beloplan op de gsm, die mijn bedrijf maakt, omdat het de enige app is waarvan ik de tikken eerlijk kan tellen; het inchecken en uitchecken voor Checkinatwork werkt er sinds 5 november 2026, ruim voor de wettelijke verplichting op 1 april 2027. Vraag elke leverancier om dezelfde dag op zijn eigen app te tonen, en tel mee.

Neem een renovatiebedrijf van negen mensen dat werkt aan een appartementsgebouw in Berchem, in Antwerpen, met een ploeg van drie: ploegbaas Kevin, met zijn gsm in het Nederlands, en twee Roemeense arbeiders, met hun gsm in het Roemeens. De weekplanning zet de ploeg op die ene werf.

De avond voordien

Elk van hen krijgt een uitnodiging per e-mail, tikt op de link en kiest een wachtwoord. Daarna vraagt aanmelden alleen het e-mailadres en het wachtwoord, omdat de app het bedrijf via het e-mailadres terugvindt, zodat er geen bedrijfscode te onthouden valt. De app opent in de taal van de gsm, dus in het Nederlands bij Kevin en in het Roemeens bij zijn collega’s, en valt terug op het Engels als de taal van de gsm niet een van de vier is die de app spreekt. Na de eerste aanmelding stelt ze voor om de volgende keer met een vingerafdruk of het gezicht te ontgrendelen.

’s Morgens op de werf

Om zeven uur tikt Kevin één keer op Begin je dag, en de klok start op de werf uit de planning; noemt de planning niet één werf, dan opent dezelfde tik een lijst van werven om uit te kiezen. Zijn collega’s zien dezelfde knop als Începe ziua. Onder de knop staat een knop voor de route, die de kaart opent op het adres van de werf.

Op een werf waar Checkinatwork geldt, dus een werf waarvan de aangifte van werken 500.000 euro exclusief btw of meer bedraagt, toont de app een aparte knop, Naar de werf (RSZ), en de klok starten registreert nooit vanzelf iemand bij de RSZ. De eerste keer vraagt de gsm of de app de locatie mag lezen terwijl ze open is, en beide antwoorden werken. Daarna toont de app vijf seconden lang Andere werf? met een knop om te annuleren, voor wie op de verkeerde werf drukte, en verstuurt dan de registratie, die achtereenvolgens als bewaard op de telefoon, verstuurd naar RSZ en bevestigd verschijnt.

Tijdens de dag

De taak “Tegels badkamer tweede verdieping” wordt afgesloten met een foto en een tik. De zakken tegellijm in de bestelwagen dragen een label met een QR, en dat scannen verplaatst ze van de bestelwagen naar de werf, zodat het bureau weet waar ze zijn. In de bouwmarkt fotografeert een arbeider het kasticket en kiest hij de werf, meer vraagt de app niet, en een gebarsten leiding wordt gemeld als probleem met twee foto’s. Over de middag tikt hij op Pauze en bevestigt hij één keer, waarna de klok stopt zonder verdere vragen, en Hervat zet ze weer aan.

Op het einde van de dag

Om half vijf tikt elke arbeider op Beëindig je dag, en de app toont de uren van vandaag met een vraag over de middagpauze (30 minuten of geen pauze, en wie niets kiest, verandert niets), waarna een tweede tik op Beëindig je dag de klok stopt. Op een werf met Checkinatwork staat op hetzelfde scherm een aparte knop, Registreer je vertrek (RSZ), en de app zegt duidelijk dat de klok stoppen het vertrek niet registreert; wie toch stopt terwijl hij nog ingecheckt is, krijgt meteen de vraag of hij nu wil uitchecken. Op vrijdag opent Kevin zijn inbox en keurt hij de week van zijn ploeg goed.

Geteld op de schermen is een minimale dag zonder Checkinatwork drie tikken, één ’s morgens en twee ’s avonds, en met Checkinatwork vijf. Een aantal minuten voor de eerste dag geef ik u niet, want we hebben het nooit gemeten, en een cijfer zonder meting is precies wat ik van een ander niet zou geloven.

De taal op een Belgische werf

Op veel Belgische werven spreekt de ploeg meerdere talen, en dat is de gewone situatie. De studie van het HIVA aan de KU Leuven, Posted workers from and to Belgium (november 2024, op basis van gegevens uit Limosa die Constructiv analyseerde), telde in 2023 in de Belgische bouw 61.404 gedetacheerde werknemers en 27.889 gedetacheerde zelfstandigen, en de vijf grootste groepen gedetacheerde werknemers, uit Nederland, Portugal, Oekraïne, Polen en Roemenië, waren elk goed voor ongeveer een tiende van het totaal, zonder de vele Roemenen, Polen en Portugezen die in België wonen en voor een Belgisch bedrijf werken.

Neem een algemene aannemer in Brussel met een Nederlandstalige werfleider, twee Portugese gedetacheerde arbeiders en een Poolse onderaannemer. De app uit deze rondgang spreekt Nederlands, Frans, Engels en Roemeens, dus de Portugezen gebruiken ze in het Frans of het Engels, en dat zegt u hun beter voor de eerste ochtend. De overheid heeft hetzelfde gat, want de officiële informatie over Checkinatwork bestaat alleen in het Nederlands, het Frans, het Duits en het Engels, en de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk waarschuwde in zijn advies nr. 281 van 2 juni 2026 dat buitenlandse werkkrachten het moeilijk zullen hebben om zich te registreren als er op de werf geen registratieapparaat staat. Mijn raad voor een gemengde ploeg is de twee of drie handelingen te kiezen die ze nodig hebben en die op de werf voor te doen, in persoon, op de eerste dag, met de gsm in de hand, want een gebaar dat iemand één keer heeft gezien, hoeft niet vertaald te worden.

Wat de app over de arbeider bijhoudt, en wat niet

Als een arbeider vraagt of de baas hem volgt, heeft het eerlijke antwoord twee delen: wat de app doet, en wat het bedrijf hem nog schriftelijk moet meedelen. In haar uitleg over geolocalisatie op het werk aanvaardt de Gegevensbeschermingsautoriteit locatiegegevens voor doelen zoals veiligheid of controle van het werk, maar ze vindt permanent volgen in principe onevenredig en eist dat werknemers vooraf horen wat er wordt bijgehouden, waarom en hoelang. Haar beslissing 61/2025 van 25 maart 2025, over een tracker in de wagen van een technieker, vond continu registreren onevenredig, ook al keek de werkgever alleen naar de kantooruren, en had kritiek op een beleid zonder bewaartermijn.

De app uit deze rondgang leest de locatie alleen op het moment van de druk voor Checkinatwork, terwijl de app open is, en de arbeider mag weigeren. Er draait niets op de achtergrond, er is geen volgen tijdens de dag en geen automatische registratie wanneer iemand de werf op wandelt. Foto’s worden verkleind en verlaten de gsm zonder de plaats waar ze zijn genomen, alleen het tijdstip van de opname blijft, en een arbeider ziet nooit een prijs, een kost of een marge, wat in de app is ingebouwd zodat geen vergeten instelling het kan veranderen. Wat de app niet voor u kan doen, is de schriftelijke informatie die de autoriteit vraagt, dus zet op één blad wat er wordt bijgehouden, waarom en hoelang, en geef dat aan elke arbeider voor de eerste dag.

Geen bereik in de kelder

Uren hebben bereik nodig, en een eerlijke app zegt dat in plaats van te doen alsof. Neem een renovatie van een kelder in Luik waar de gsm geen enkel streepje toont. De klok kan daar niet starten, want de app toont Geen signaal en bewaart niets achter de rug van de arbeider, en ook stoppen vraagt bereik, dus de praktische gewoonte is de dag boven aan de trap te beginnen en te beëindigen. Een werfverslag dat onder de grond wordt geschreven, blijft met zijn foto’s op de gsm en wordt later verstuurd door wie het schreef.

De druk voor Checkinatwork is de enige handeling die zelf op het bereik wacht: ze wordt op de gsm bewaard met het tijdstip van de druk en verstuurd zodra er weer bereik is. De RSZ aanvaardt geen registratie die meer dan tien minuten na de druk aankomt, dus na een langere wachttijd toont de app de druk als niet geregistreerd omdat hij te laat kwam, vraagt ze de arbeider opnieuw in te checken en het aan zijn ploegbaas te melden, en bewaart ze de oorspronkelijke druk als bewijs dat hij wel drukte. Dat is een reden om voor april 2027 na te gaan waar op uw werven het bereik wegvalt, en niet erna.

Waarom ploegen een app weigeren, en hoe u dat voorkomt

Ploegen weigeren een app meestal omdat ze lijkt op meer werk of op een manier om hen te bespieden, zelden omdat de schermen te moeilijk zijn. Een systematisch overzicht van 35 studies door Nnaji en collega’s in ITcon (2023) vond dat arbeiders in de bouw technologie overnemen als ze die makkelijk en nuttig vinden en als de mensen rond hen ze gebruiken, en in een bevraging die softwareleverancier B2W liet uitvoeren door Dodge Data & Analytics (Construction Dive, mei 2018) noemde 61 % van 153 Amerikaanse en Canadese aannemers in de burgerlijke bouwkunde de aanvaarding door de arbeiders bij hun drie grootste hindernissen.

Wat in de praktijk werkt, is de vraag over het volgen beantwoorden nog voor iemand ze stelt, met het blad hierboven, beginnen met één ploeg en een ploegbaas die graag met zijn gsm werkt, hem het de anderen laten tonen, en de papieren briefjes voor die ploeg nog één week aanhouden voor u ze definitief stopt. Het plan om in 30 dagen van Excel over te stappen zet die proefploeg in week drie, en het artikel over wat software een bouwbedrijf van tien mensen bespaart toont hoeveel van de besparing verdwijnt als de ploeg niet volgt.

Wat er in 2027 verandert

In 2027 komen twee aparte veranderingen, en alleen de eerste staat al in de wet. De programmawet van 30 mei 2026 maakt van Checkinatwork Check in and out at work, dat de RSZ vanaf 1 april 2027 toepast op werven waar de hoofdcontracten op dezelfde aangifte van werken samen 500.000 euro exclusief btw of meer bedragen: elke persoon registreert zichzelf, onmiddellijk en ter plaatse, bij aankomst en opnieuw bij vertrek, en de werkgever mag de ploeg niet meer op voorhand registreren. De wet is technologisch neutraal, dus een badge of een QR op de werf mag ook, en tot 31 maart 2027 blijft het huidige Checkinatwork gelden, met één registratie per dag. Het artikel over inchecken en uitchecken op de werf vanaf 1 april 2027 gaat op elk detail in.

De tweede verandering is een algemene verplichting om de arbeidstijd te registreren, die de federale regering vanaf 1 januari 2027 plant en die op 8 november 2026 nog geen wet was; volgens Securex (28 september 2026) zouden werkgevers tot 31 maart 2027 de tijd krijgen voor een geschikt systeem, en kunnen de details nog veranderen.

Wat een werfapp niet oplost

Een app geeft geen smartphone aan de arbeider die er geen heeft, en vanaf april 2027 heeft die persoon een andere manier nodig om zich te registreren die de werkgever voorziet, zoals een badge, een QR op de werf of een gsm van het bedrijf. De app uit deze rondgang laat een ploegbaas ook niet toe een collega te registreren, met opzet, omdat de wet vraagt dat elke persoon zichzelf registreert, en geen enkele app vervangt het gesprek met de ploeg, dat bepaalt of de rest werkt.

Wat u nu kunt doen

Loop deze week met een gsm over uw lopende werven en noteer waar het bereik wegvalt, want daar zal de ploeg de dag beginnen en beëindigen. Schrijf het blad over wat er over de arbeiders wordt bijgehouden en waarom, en laat het nalezen door uw sociaal secretariaat. Maak een lijst van uw werven die na 1 april 2027 nog lopen met een aangifte van werken van 500.000 euro of meer, van de arbeiders op die werven die geen smartphone hebben, en kijk na of u van elke arbeider het rijksregisternummer hebt, want zonder dat nummer kan geen registratie vertrekken.

Kies daarna de ploeg die als eerste begint en de ploegbaas die het de anderen zal tonen, en geef hun een datum. Twijfelt u nog of u überhaupt software nodig hebt, begin dan met Excel of bouwsoftware.

Bronnen

  • Kamer van volksvertegenwoordigers, ontwerp van programmawet van 23 februari 2026, memorie van toelichting, document 56 1378/001, blz. 93, dekamer.be
  • Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk, advies nr. 281 van 2 juni 2026 over het ontwerp van koninklijk besluit over de registratie bij het verlaten van de werf, werk.belgie.be
  • Statbel, digitale vaardigheden, statbel.fgov.be, en Forum for the Future over de cijfers van 2021, blog.forumforthefuture.be
  • De Smedt, L. en De Wispelaere, F., Posted workers from and to Belgium, facts and figures, HIVA KU Leuven, november 2024, pdf
  • FOD Werkgelegenheid, specifieke formaliteiten bij bouwwerken, employment.belgium.be
  • Gegevensbeschermingsautoriteit, geolocalisatie, gegevensbeschermingsautoriteit.be, en beslissing ten gronde 61/2025 van 25 maart 2025, pdf
  • Nnaji, C., Okpala, I., Awolusi, I. en Gambatese, J., A systematic review of technology acceptance models and theories in construction research, ITcon 28 (2023), itcon.org
  • Construction Dive, bevraging van Dodge voor B2W Software, 23 mei 2018, constructiondive.com
  • Securex, Tijdsregistratie vanaf 2027, waar staan we vandaag, 28 september 2026, securex.be

Alle bronnen nagekeken op 8 november 2026.

Over de auteur

Denys-Daniel Croitor

oprichter

Denys-Daniel Croitor is een van de oprichters van Beloplan. Hij schrijft over hoe bouwbedrijven hun werven en kantoren runnen, en over de stap van rekenbladen naar software.